Kırmızı ışıkta beklerken telefonunuza bir bildirim geliyor. "Sadece bir bakayım" diye ekrana göz atıyorsunuz. Işık yeşile dönüyor, arkadan korna sesi geliyor ve siz hala mesajı yazmaya çalışıyorsunuz. Bu sahne trafikte o kadar sık yaşanıyor ki artık sıradan görünüyor. Ancak direksiyonda telefonla ilgilenmek, sürüşün en tehlikeli alışkanlıklarından biridir. Bu yazıda telefonun sürüşte nasıl bir dikkat dağınıklığı yarattığını ve bu alışkanlığı bırakmak için uygulayabileceğiniz pratik yöntemleri anlatıyoruz.
Dikkat dağınıklığının üç yüzü
Sürüş sırasında dikkatin dağılması genellikle üç şekilde gerçekleşir ve telefon bu üçünü birden tetikleyebilir:
- Görsel dağınıklık: Gözlerinizi yoldan ayırıp ekrana bakmak.
- Fiziksel dağınıklık: Ellerinizden birini ya da ikisini direksiyondan çekip telefonu tutmak, yazı yazmak.
- Zihinsel dağınıklık: Aklınızın yoldan çok konuşmaya ya da mesajın içeriğine odaklanması.
Mesaj yazmak, bu üç dağınıklığı aynı anda yaşattığı için en riskli davranışlardan biridir. Ekrana baktığınız kısacık süre boyunca aracınız ilerlemeye devam eder ve önünüzde olan bitenden habersiz yol alırsınız. Hız arttıkça bu "kör" mesafe de uzar.
Eller serbest de sorunu tamamen çözmez
Pek çok sürücü kulaklık ya da araç içi bağlantıyla telefonda konuşmanın tamamen güvenli olduğunu düşünür. Elleri direksiyonda tutmak elbette önemli bir adımdır. Ancak zihinsel dağınıklık devam eder. Yoğun bir iş görüşmesi, tartışmalı bir konuşma ya da duygusal bir haber, gözleriniz yolda olsa bile dikkatinizi yoldan uzaklaştırabilir. Bu durumda bir yayayı, aniden fren yapan bir aracı ya da trafik işaretini fark etmekte gecikebilirsiniz.
Bu nedenle eller serbest konuşmaları bile mümkün olduğunca kısa tutmak, karmaşık ya da gergin konuşmaları ise araç dururken yapmak en doğrusudur. Telefon kullanımına ilişkin yasal kurallar ve cezalar hakkında güncel bilgiyi ilgili kurumların resmi duyurularından öğrenebilirsiniz.
Kırmızı ışık ve trafik sıkışıklığı da istisna değil
"Araç duruyor, telefona bakabilirim" düşüncesi yaygın bir yanılgıdır. Kırmızı ışıkta beklerken de trafiğin bir parçasısınızdır. Işığın değiştiğini, yaya geçidinden geçen birini ya da yanınızdan geçen bir motosikleti fark etmeyebilirsiniz. Ayrıca ekrana bakarken farkında olmadan frenden ayağınızı kaldırıp öndeki araca hafifçe çarpmak da sık görülen bir durumdur. Diyarbakır'ın yoğun kavşaklarında ve dur kalk trafiğinde bu küçük hatalar zincirleme sorunlara dönüşebilir.
Telefonu bırakmanızı kolaylaştıracak alışkanlıklar
Telefonu tamamen hayatımızdan çıkarmak gerçekçi değil, ama sürüş sırasında onunla ilişkimizi değiştirebiliriz:
- Yola çıkmadan hazırlanın. Navigasyonu, müziği ya da podcast'i araç hareket etmeden önce ayarlayın.
- Sürüş modu kullanın. Pek çok telefonda bildirimleri sürüş sırasında susturan ve otomatik yanıt gönderen bir mod bulunur.
- Telefonu görüş alanınızın dışına koyun. Bildirim ışığını görmemek, bakma isteğini azaltır.
- Önemli bir arama mı bekliyorsunuz? Güvenli bir yerde durup görüşmeyi orada yapın.
- Yolcudan yardım isteyin. Yanınızda biri varsa mesajları onun okumasını ve yanıtlamasını isteyin.
- Kendinize bir kural koyun. "Kontak açıkken telefona dokunmam" gibi basit bir kural, zamanla alışkanlığa dönüşür.
Yolcu olarak sizin de rolünüz var
Bir sürücünün yanında yolculuk ediyorsanız onun telefonla ilgilenmesine sessiz kalmayın. Kibarca mesajı sizin okuyabileceğinizi ya da yol tarifini sizin verebileceğinizi söyleyin. Çocuklar ise ebeveynlerini taklit eder; direksiyonda telefona bakan bir anne ya da baba, çocuğuna ileride aynı alışkanlığı aktarabilir.
Telefonun dikkat dağıtmasının bir başka yolu da sosyal medya ve video uygulamalarıdır. Trafikte beklerken kısa bir video açmak ya da fotoğraf çekmek, mesajlaşmadan bile daha uzun süre gözlerinizi yoldan ayırmanıza neden olabilir. Sürüş sırasında manzara fotoğrafı çekmek, canlı yayın yapmak ya da video kaydetmek hiçbir koşulda kabul edilebilir değildir. Bir anı yakalamak istiyorsanız güvenli bir yerde durun ya da bu işi yolcunuza bırakın.
İşletme sahipleri ve yöneticiler için de bir not: Çalışanlarınızın yolda olduğunu bildiğiniz saatlerde onlardan anında yanıt beklemek, farkında olmadan onları direksiyonda telefona yöneltebilir. "Yoldaysan sonra dönebilirsin" demek, basit ama koruyucu bir iş kültürünün parçasıdır. Aynı şekilde aileniz için de geçerlidir: Yoldaki bir yakınınızı ısrarla aramak yerine, vardığında size haber vermesini istemek daha güvenlidir.
Navigasyon kullanırken de dikkatli olun. Yolu kaçırdığınızı fark ettiğinizde telefonu elinize alıp yeni rota aramak yerine, bir sonraki uygun noktada güvenle durup rotanızı güncelleyin. Sesli yönlendirmeyi açmak, ekrana bakma ihtiyacınızı büyük ölçüde azaltır.
Telefonla çalışmanız gerekiyorsa direksiyonu bırakın
İşiniz gereği yolda sürekli telefonla görüşmeniz, e-postalarınıza bakmanız ya da toplantılara katılmanız gerekiyorsa, bu işleri direksiyonda yapmaya çalışmak yerine yolcu koltuğunda yapmak hem daha verimli hem de güvenlidir. Jet Şoför uygulamasıyla Diyarbakır içinde kendi aracınızı bir şoför kullanırken siz arka koltukta işinize odaklanabilirsiniz. Gün boyu birkaç toplantıya gidecekseniz saatlik Özel Şoför seçeneği de var. Çağırmadan önce tahmini ücret aralığını görür, yolculuğu dört haneli PIN koduyla başlatır, ödemeyi nakit yaparsınız.
Hiçbir mesaj, yoldaki bir hayattan daha önemli değildir. Telefon bekleyebilir.
DİYARBAKIR'DA İLK TERCİH
Diyarbakır'a özel şoför çağırma uygulaması: konum at, şoförün gelsin.
Uygulamayı İndir